Zamansal ve mekansal değişimlerin eski göl tabanlarındaki toprak oluşumu, gelişimi ve morfolojisi üzerine etkisi

Bu çalışmanın amacı Burdur Gölü`nün eski ve güncel göl tabanlarında zamansal ve mekansal farklılıkların toprakların pedogenetik gelişimi ve özellikleri üzerine etkilerini belirlemektir. Araştırma kapsamında eski ve güncel göl tabanları üzerinde gelişen kuvaterner yaşlı 8 pedon tanımlanmıştır. Kuvaterner dönemi boyunca devam etmekte toprak oluşum faktörlerinin araştırma alanı içerisindeki profillerde B horizonunun oluşabilmesi için yeterli olmadığı, fakat toprak oluşum faktörlerinin profillerde zamansal ve mekansal farklılıklara bağlı olarak toprakların morfolojik, fiziksel ve kimyasal özellikleri üzerinde önemli farklılıklar oluşturmuştur. Bu farklılıklar toprak profillerinde, pH değerlerini 7.54-9.53, tuz içeriklerinin 0.31-18.11 dSm-1, kireç içeriklerinin ÷12.06-48.20, organik madde miktarlarının ÷0.32-4.40, kil içeriklerinin ÷7.60-83.09, suda çözünebilir anyonlardan, CO3-2`ın 0.12-2.96 meq l-1, HCO3-`ın 0.52-8.68 meq l-1, Cl-´un 1.10-70.30 meq l-1, SO4-2`ın 0.34-275.93 meq l-1, değişebilir Na+`un 0.14-34.72 meq 100g-1, değişebilir K+`un 0.07-1.02 meq 100g-1, değişebilir Ca+++Mg++`un 9.12-49.67 meq 100g-1, katyon değişim kapasitesinin (KDK), 13.69-60.52 meq 100g-1, değişebilir sodyum yüzdesinin (ESP) ise 0.80-71.36 arasında değişmesine sebep olmuştur. Toprakların morfolojik, fiziksel ve kimyasal özelliklerindeki zamansal ve mekansal farklılıklar Burdur Gölü`nün güncel göl sınırlarına yaklaştıkça pedogenetik ayrışma-değişim-dönüşüm süreçlerinin oldukça azalmasına neden olmuştur. Elde edilen bu veriler alandaki arazilerin planlanmasında kullanılarak günümüzde dramatik bir şekilde yok oluşa doğru giden Burdur Gölü`nün ve çevresinin korunması ile ekolojik devamlılığının sağlanmasına katkı sağlayacaktır.
Gafur GÖZÜKARA , Sevda ALTUNBAŞ , Mustafa SARI
Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi
,
Yıl 2020
Cilt 24
Sayı 1