Ormanlarda iklim değişikliğinin etkilerinin belirlenmesinde bazı önemli parametreler: Cerle planlama birimi örneği, Antalya, Türkiye

İklim değişikliği
içinde bulunduğumuz yüzyılın en çok zarara yol açan sorunlarından biri olarak
görülmektedir. İklim parametrelerinde meydana gelen değişimler tüm küresel
ekosistemi önemli ölçüde etkilemektedir. Bununla birlikte, sıcaklık, yağış,
bağıl nem veya rüzgâr gibi iklim parametrelerinin yanı sıra, doğal afetlerin
oluşumu veya orman ekosistemlerinde meyana gelen arazi örtüsü değişimleri gibi
ormanla ilgili farklı parametreler, iklim değişikliğinin etkilerini anlamada
yardımcı olabilir. Gerçekleştirilen bu çalışmada, iklim değişikliğini
tanımlayan bazı parametrelerin, Antalya`da tipik Akdeniz ekosistemi özelliği
taşıyan “Cerle” planlama biriminde gösterilmesine çalışılmıştır. Bu amaçla ilk
olarak, çalışma alanında meydana gelen iklim değişikliğini sayısal olarak
belirlemek amacıyla, iklim parametreleri kullanılarak trend analizi
yapılmıştır. Sonrasında, kuraklık, orman yangını, fırtına, böcek zararı gibi
doğal afetlerin 50 yıllık gelişimi ortaya konmuştur. Aynı zamanda, iklim
değişikliğinin orman ekosistemlerinin yapısı ve kompozisyonu üzerindeki etkisini
belirlemek için aynı döneme ilişkin orman amenajman planı meşcere haritaları
yardımıyla, zamansal ve konumsal değişim tespit edilmiştir. Gerçekleştirilen
Mann-Kendall testi, yıllık ortalama sıcaklık ve yağışta anlamlı artış ortaya
koymuştur. Ayrıca, arazi kullanım analizi sonucunda Karaçam`ın çalışma alanında
meydana gelen doğal gelişimi ve olağanüstü etaya yol açan orman yangınlarının
ve fırtınaların artan sıklığı, iklim değişikliğinin etkisi olarak
yorumlanmıştır. Sonuç olarak, iklim parametreleri yanında, orman ekosistemi ile
ilişkili diğer parametrelerde meydana gelen değişikliklerin, iklim
değişikliğinin sayısal olarak kavranmasında çok önemli olduğu görülmüştür. Bu
çalışmanın çıktıları, ormanların planlanması ve yönetimi konusunda alınacak
kararlar ve farklı silvikültürel reçetelerin belirlenmesinde yardımcı
olacaktır. Ayrıca, elde edilen sonuçlar, iklim değişikliğinin orman amenajman
planlarına entegrasyonu ile, geleceğe ilişkin projeksiyon ve senaryoların
hazırlanmasına temel oluşturabilecektir.
Lionel Constantin FOSSO , Uzay KARAHALIL
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi
,
Yıl 2020
Cilt 21
Sayı 1