Kuzey Kıbrıs Lefke bölgesi yerel hurma (Phoenix dactylifera L.) genotiplerinin belirlenmesi ve pomolojik özellikleri

Araştırma, Kuzey Kıbrıs`ta yeşilin ve mavinin
kesişme noktasında yer alan Lefke bölgesi ve çevresinde (Yedidalga, Çamlıköy,
Cengizköy, Yeşilyurt, Doğancı, Gemikonağı Gaziveren) doğal olarak yetişen hurma
genotiplerinin bir envanterinin çıkarılması ve ümit verici genotiplerin
belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Kuzey Kıbrıs`ta uzun yıllar boyunca
yetiştiriciliği yapılan hurma ağaçlarının bölge ekonomisine olan katkısının
artırılması ve ekonomiye kazandırılması amacıyla araştırma materyallerini
oluşturan hurma ağaçlarının taraması yapılmış ve dioik bitki olması nedeniyle
meyve veren dişilerle ve erkek ağaçlarının sayısı belirlenmiştir.
Yetiştiriciliği yapılan bu yerel kaynakların meyve veren ağaçlarda yapılan
pomolojik analizler neticesinde ümit verici genotipler belirlenmiş ve bu
belirlenen genotiplerin meyvelerine ait meyve ağırlığı (g), meyve boyu (mm),
meyve eni (mm) ve tohum ağırlığı (g) gibi bazı pomolojik özellikleri
belirlenmiştir. Çalışmalar neticesinde bölgesel anlamda toplam hurma varlığı
1512 olarak tespit edilmiştir. Bu belirlenen sayı içerisinde dişi hurma sayısı
1176 adet ve geriye kalan 336 adedi ise erkek hurmalardan oluşmaktadır.
Pomolojik analizlerde genotipler arasında ortalama meyve ağırlıkları 8.91 g ile
15.29 g arasında değişmiştir. Bu bilgiler ışığında kayıt altına alınan bu
genotiplerinin adada yapılan ilk olma niteliği ile ileride yapılacak bilimsel
çalışmalara ışık tutacağı düşünülmektedir.
Nihat YILMAZ
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi
,
Yıl 2020
Cilt 21
Sayı 1