YENİ SENTEZLENEN İKİ SÜLFONAMİD BİLEŞİĞİNİN DROSOPHILA MELANOGASTER’DE TERATOJENİK DEĞERLENDİRİLMESİ

Enzimler sık kullanılan ilaç hedefleridir. Karbonik anhidraz enzimleri (KA) sık kullanılan ilaç hedeflerinden biridir. Karbonik anhidrazlar CO2’nin hidrasyonu veya bikarbonatın dehidrasyon reaksiyonlarını tersinir olarak katalizlenmesini sağlarlar. Aday ilaç hammaddelerinin olası teratojenik etkisinin araştırılması önemlidir. Bu çalışmada insan karbonik anhidraz I ve II izoenzimlerini inhibe ettiği daha önce tespit edilmiş olan, dolayısıyla ilaç ham maddesi olarak kullanılabilme potansiyeli olan iki maddenin, Drosophila’nın bazı gelişimsel özelliklerine etkisi araştırılmıştır. İlk aday olan 6B (4-(((1,3-dimetil-2,4,6-trioksotetrahidropyrimidin-5(2H)-iliden)methil)amino)benzensülfonamit) ve ikinci aday olan 2E (4-(((1,3-dimetil-2,4,6-trioksotetrahidropyrimidin-5(2H)-iliden)methil)amino)benzensülfonamit) moleküllerinin, Drosophila melanogaster’in F1 ve F2 neslinde ergin birey sayısı ve fenotipik özelliklerine etkisi araştırılmıştır. Drosophila toksisite çalışmalarında sık kullanılan bir deney organizmasıdır. Uygulama konsantrasyonlarında Ki değerleri baz alınmıştır. Ki değeri o molekülün toksik inhibisyon değeridir. Ki değerleri baz alınarak üç farklı konsantrasyonda 6B molekülü (0,85µl, 1,706 µl ve 3,4 µl) ve 2E molekülü (2,6 µl, 5,2 µl ve 10,4 µl) hazır besiyerine ilave edilerek beslenme yoluyla uygulanmıştır. Uygulama ergin bireylere yapılmış ve sonraki iki nesil incelenmiştir. Bunun için her iki nesilde birey sayısı, birey fenotipi, gelişimsel özellikler; cinsiyet göz önünde bulundurularak incelenmiştir. Madde uygulaması yapılan bireylerden F1 nesli elde edilmiş ve incelenmiştir. Bu bireyler daha sonra normal besiyerine (madde içermeyen besi yeri) başlangıç konsantrasyonuna bağlı olarak aktarılmış ve F2 nesli elde edilerek bu nesil de incelenmiştir. Genellikle araştırmalarda uygulamadan sonraki ilk nesil incelenir. İkinci nesilin de incelenmesi araştırmanın özgün yanıdır. 6B molekülü F1 ve F2 neslinde ergin birey sayısını arttırmıştır. Ayrıca anormal fenotipli birey oranını her iki nesilde düşürmüştür. Molekülün hem ergin birey sayısını arttırması hem de anormal birey sayısını her iki nesilde düşürmesi oldukça olumlu bir sonuçtur. 2E molekülü ise her iki nesilde hem ergin birey sayısını düşürmüş hem de anormal birey oranını arttırmıştır. Bu verilere göre, 6B molekülünün ilaç olarak kullanılma potansiyelinin yüksek, 2E molekülünün ise düşük olduğu ifade edilebilir. 6B molekülünün her iki nesilde gözlenen pozitif etkisi nedeniyle ilaç hammaddesi olma potansiyeli dışında, besicilik ve biyolojik kontrol için üretilecek böceklerde fertiliteyi arttırıcı ajan olarak kullanılma potansiyelinin araştırılması faydalı olabilir.


Bahar ÖZBÖLÜK, Ayla KARATAŞ

Bartın Üniversitesi Uluslararası Fen Bilimleri Dergisi
,
Yıl 2021
Cilt 4
Sayı 2

Dergi adı:Bartın Üniversitesi Uluslararası Fen Bilimleri Dergisi

https://dergipark.org.tr/tr/pub/jonas/issue/65865/1017926

Author: admin