Merzifon’da Bir Doğa Tarihi Müzesi: Merzifon’un Geçmişteki Doğası

Doğa tarihi müzeleri doğanın gizli tanıklığını yapan, canlılarla birlikte jeolojik çeşitli oluşumlara da
yer verilen ve halka doğayı tanıtmayı amaçlayan müzelerdir. Osmanlı’da da dünyanın diğer bölgelerinde
olduğu gibi bir takım doğa tarihi müzeleri kurulmuştur. Bunlardan önemli bir tanesi ise Merzifon Anadolu
Koleji bünyesinde faaliyete geçirilen doğa tarihi müzesidir. Önemli müzecilik faaliyetlerinin yürütüldüğü
bu müzenin küratörü Ohannes Agop Manisacıyan (J. J. Manissadjian); British Museum gibi önemli
müzelerle olduğu kadar uluslararası alanda çalışmaları ile öne çıkmış bilim insanları ile de yardımlaşarak
bu müzenin hem kurulmasını hem de uzun yıllar idamesini sağlamıştır. Her gün yüzlerce kişinin ziyaret
ettiği bu müze, Anadolu’da yerel bir aydınlanma sağlamış ve müze binasında halka yönelik gerçekleştirilen
konferanslarla bilimin halka ulaştırılması sağlanmıştır. Merzifon Anadolu Koleji kapatıldığında ise büyük
emekle bir araya getirilen müze içeriği, Anadolu’da farklı yerlere dağılmıştır. Koleksiyonun önemli bir
kısmı Tarsus Amerikan Kolejine bağışlanmıştır. Merzifon’da bırakılan doldurulmuş hayvan örnekleri
günümüze ulaşmazken, Tarsus Amerikan Kolejine gönderilen örneklerin bir kısmının varlıklarını
sürdürdükleri görülmektedir. Bu araştırmada müzenin tarihsel gelişimi ele alınmış; Merzifon ilçesinden
Merzifon Anadolu Koleji Doğa Tarihi Müzesinde hangi doğal numunelerin sergilendiği müze kataloğu
incelenip Türkçeye çevrilerek gün yüzüne çıkarılmıştır. Merzifon’un müze kapanana kadarki doğal
içeriklerden kuş örnekleri ve memeliler bakımından oldukça zengin olduğu, Tebeşir Dönemi’ne (Kretase)
ait fosil örneklerinin ise Merzifon’da da bulunduğu gibi bilgiler gün ışığına kavuşturulmuştur. Müze ile
ilgili Merzifon’da QR kodlar oluşturulmuş ve sunum çalışmaları ile ilgili bilgilendirme yapılmıştır. Bu
çalışmanın benzer numuneler yeniden toparlanarak oluşturulabilecek bir doğa tarihi müzesinin önünü
açması beklenmektedir.


Süeda Ayça PELİT , Zehra GÖKSEL , Çiğdem AKKANAT

Bilim Armonisi
,
Yıl 2020
Cilt 3
Sayı 2

Dergi adı:Bilim Armonisi

https://dergipark.org.tr/tr/pub/bilar/issue/60172/715661

Author: admin